Misdaad loont.
Terwijl de journalistiek zich suf piekert hoe te overleven, groeit het aantal crime-sites op het internet gestaag.
Misdaadnieuws is ook al lang niet meer het exclusieve uithangbord van de Telegraaf.
Een flink deel van pagina 1, 2 en 3 van het degelijke NRC Handelsblad wordt gevuld met nieuwsberichten die gaan over de misdaad. Vrij Nederland, het kleurrijke en opiniërende weekblad dat het land weer inhoud wil geven, heeft sinds een paar dagen een eigen crime-site.
Regionale dagbladen – ik werk voor Dagblad van het Noorden – hebben altijd al iets gehad met de misdaad. Voor een niet onbelangrijk deel is de lokale misdaadverslaggeving gebaseerd op politieberichten.
En daar is iets mee aan de hand.
Politieberichten zijn tegenwoordig berichten die de politie wereldkundig maakt.
Eens was dat anders.
Eens bezochten politieverslaggevers dagelijks in de vroege ochtenduren het politiebureau om uit de mond van een dienstdoende diender te vernemen wat er nou wel weer niet was gebeurd, de afgelopen 24 uur.
De dienstdoende diender vertelde en de politieverslaggever luisterde en stelde vervolgens zijn vragen.
Er viel altijd wel wat te vragen.
Bijvoorbeeld: ‘O ja?’
Als de koffie dan op was, ging ieder zijn eigen kant op en schreef de politieverslaggever onafhankelijk zijn stukjes.
Maar zo gaat het niet meer.
De politie kreeg voorlichters en daarna communicatiemedewerkers.
Die medewerkers werden ook steeds vaker heel bedreven in het deskundig communiceren, terwijl de journalist gewoon de journalist bleef.
Het dagelijkse kopje koffie in de ochtend op het politiebureau is verdwenen, is stenen tijdperk geworden.
De politie plaatst vandaag de dag haar berichten op het voor iedereen toegankelijke internet.
Negen van de tien keer schrijven wij journalisten dat braaf over.
We doen dan net alsof het ook allemaal waar is, alsof het waar is wat de politie allemaal wel niet beweert.
Dat het gekleurde mannen waren die een overval pleegden met een op een vuurwapen gelijkend voorwerp.
Dat die mannen daarna werden staande gehouden en vervolgens werden ingesloten.
Maar niet nadat hen een proces verbaal was uitgereikt.
Of dat ze, in ernstiger zaken, binnen twee dagen zouden worden voorgeleid, wat dat ook mocht betekenen.
Soms kon in het belang van het onderzoek geen commentaar worden gegeven.
In de lelijkste gevallen schreven (schrijven) journalisten gewoon op dat de politie getuigen zocht (zoekt), dat je dan als lezer het algemene maar niet spoedeisende 0900-8844-telefoonnummer moet bellen.
Tegen lokaal tarief, dat als kritische noot dan weer wel.
Dit is wat er mis is met het politiebericht: wij journalisten zijn misschien wel een beetje te lui geworden.
Wij zijn vergeten de vragen te stellen.
Wij schrijven te vaak maar wat klakkeloos over met ook als uiteindelijk resultaat dat we ons nu suf moeten piekeren.
Op de krant – journalisten zeggen dat zo, op de krant – heb ik gepleit voor een opwaardering van het politiebericht. Geen bericht van de politie de krant in, zonder vooraf gestelde vragen.
Met een verbod op proces-verbaal-jargon.
Vonden ze een hartstikke goed idee.
Nu moeten wij journalisten van Dagblad van het Noorden het alleen ook nog eventjes doen.
Om deze cultuurverandering – wat zo ernstig is het best wel – ietwat te stimuleren, is er nu weer een nieuw weblog: PD Groningen (in wording).
Dat is niet dé oplossing, maar de lezer is wel verzekerd van het heilige feit dat er vooraf vragen zijn gesteld.
Rob Zijlstra
